logo piligrymka






Ян Павел II


Odnoklassniki VKontakte Facebook Twitter Mail.ru ← падзяліцеся ў сацыяльных сетках з сябрамі

Ян Павел II (па-лацінску: Ioannes Paulus PP. II, па-польску. Jan Pawe? II, італ. Giovanni Paolo II; да інтранізацыі – Караль Юзэф Вайтыла, па-польску. Karol J?zef Wojty?a польскае вымаўленне; 18 мая 1920, Вадовице, Кракаўскае ваяводства , Польшча – 2 красавіка 2005, Ватыкан) – Папа рымскі, прадстаяцель Рымска-каталіцкай царквы з 16 кастрычніка 1978 па 2 красавіка 2005 года. Бэатыфікаваныя 1 мая 2011 года Папам рымскім Бенедыктам XVI.
У 1978 годзе 264-й Папа Ян Павел II стаў першым рымскім  Папам неитальянского паходжання на Святым прастоле, абраным за апошнія 455 гадоў (Адрыян VI, які стаў Папам ў 1523 годзе, быў галандцам па нараджэнні), адным з самых маладых пантыфікаў ў гісторыі і першым Папам славянскага паходжання.
Па працягласці свайго пантыфікату ён саступае толькі Апосталу Пятру і папе Пію IX (1846-1878). Пераемнікам Яна Паўла II стаў нямецкі кардынал Ёзаф Ратцынгер, які прыняў імя Бэнэдыкт XVI.
У 2000 годзе ўзнагароджаны вышэйшай узнагародай ЗША – Залаты медалём Кангрэса.

 

Дзяцінства і юнацтва
Караль Юзэф Вайтыла нарадзіўся ў горадзе Вадовице, у паўднёвай Польшчы, у сям’і былога афіцэра аўстрыйскай арміі. Ён быў малодшым з двух дзяцей Караля Вайтылы-старэйшага і Эміліі Качоровской, якая памерла, калі будучаму таце было ўсяго дзевяць гадоў. Не дасягнуўшы 20-гадовага ўзросту, Караль Вайтыла-малодшы застаўся круглым сіратой.
Караль паспяхова вучыўся. Скончыўшы ліцэй ў 1938 годзе, напярэдадні Другой сусветнай вайны, ён паступіў на філасофскі факультэт Ягелонскага універсітэта ў Кракаве. Тады ж стаў членам «Студыі 38» – тэатральнага гуртка. Падчас нямецкай акупацыі, каб пазбегнуць згону  у Нямеччыну, пакінуў вучобу і працаваў у каменяломні каля Кракава, а потым перайшоў на хімічны завод кампаніі Solvay.
У 1942 годзе Караль Вайтыла запісаўся на агульнаадукацыйныя курсы падпольнай Кракаўскай духоўнай семінарыі. Тады ж ён стаў адным з ініцыятараў дзейнічаў падпольна «Рапсодического тэатра». У 1944 годзе арцыбіскуп Кракаўскі кардынал Стэфан Сапега па меркаваннях бяспекі перавёў Вайтылы разам з іншымі «нелегальнымі» семінарыстамі на працу ў епархіяльнае кіраванне ў архібіскупскіх палацы, дзе Караль застаўся да канца вайны.
Яшчэ ў юнацтве ён стаў паліглотам і досыць бегла размаўляў на дзесяці мовах – на роднай польскай, і акрамя таго на славацкай, рускай, італьянскай, французскай, іспанскай, партугальскай, украінскай, нямецкай і англійскай. А таксама, зразумела, ведаў латынь.

 

Служэнне касцёлу
Святар Караль Вайтыла ў Неговиче, 1948 г.
Візіт у кармеліцкага царква Адведзінаў Найсвяцейшай Панны Марыі ў Кракаве – пачатак чэрвеня 1967 года, незадоўга да свайго прызначэння кардыналам
1 лістапада 1946 Караль Вайтыла быў пасвечаны ў святары і праз некалькі дзён адправіўся ў Рым для працягу багаслоўскай адукацыі. У 1948 годзе ў Папскім Міжнародным Атенеуме «Ангеликум» ён абараніў доктарскую дысертацыю па творах іспанскага містыка XVI стагоддзя, рэфарматара ордэна кармэлітаў, св. Іаана Крыжа. Затым вярнуўся ў Польшчу, дзе яго прызначылі памочнікам настаяцеля прыходу ў вёсцы Негович, што на поўдні краіны ў гміне Гдув. Акадэмічны сенат Ягелонскага універсітэта ў Кракаве прызнаў сапраўдным атрыманы Вайтылы ў Рыме дыплом і ганараваў яго доктарскай званні.
У 1953 годзе Вайтыла абараніў на багаслоўскім факультэце Ягелонскага універсітэта ў Кракаве дысертацыю аб магчымасці абгрунтаваць хрысціянскую этыку, зыходзячы з этычнай сістэмы нямецкага філосафа Макса Шэлер (1874-1928). Пазней Караль Вайтыла стаў прафесарам этыкі і маральнага багаслоўя ў Кракаўскай духоўнай семінарыі і на багаслоўскім факультэце Люблінскага каталіцкага універсітэта.
4 Ліпеня 1958 года па прызначэнні папы Пія XII ксенз Вайтыла стаў вікарным біскупам Кракаўскага арцыбіскупства, а 28 верасня 1958 г. быў пасвечаны ў сан епіскапа. Паміж 1962 і 1964 гадамі ён прымаў удзел ва ўсіх чатырох сесіях Другога Ватыканскага Сабору, скліканага Папай Янам XXIII, з’яўляючыся адным з самых маладых яго ўдзельнікаў. Дзякуючы гэтай працы праз год быў высьвечаны ў сан арцыбіскупа, мітрапаліта Кракаўскага.
28 чэрвеня 1967 г. Папа Павел VI зрабіў яго кардыналам. У жніўні 1978 года, пасля смерці Паўла VI, Караль Вайтыла удзельнічаў у канклаве, які выбраў папу Яна Паўла I, аднак той сканаў ўсяго праз 33 дні пасля абрання, 28 верасня 1978 года.
У кастрычніку адбыўся яшчэ адзін канклаў. Удзельнікі канклаве апынуліся расколатыя на прыхільнікаў двух прэтэндэнтаў-італьянцаў – Джузэпэ Сири, архіепіскапа Генуі, вядомага сваімі кансерватыўнымі поглядамі, і больш ліберальнага Джавані Бенелли, архіепіскапа Фларэнцыі. У канчатковым выніку Вайтыла стаў кампрамісным кандыдатам і быў абраны Папам. Пры ўсшэсьці на пасад Вайтыла прыняў імя свайго папярэдніка і стаў Янам Паўлам II.

 

Папа Ян Павел II
1970-я гады:
Ян Павел II стаў Папай 16 кастрычніка 1978 года, ва ўзросце 58 гадоў.
Як і яго папярэднік, Ян Павел II паспрабаваў спрасціць сваю пасаду, пазбавіўшы яе шматлікіх каралеўскіх атрыбутаў. У прыватнасці, кажучы пра сябе, ён выкарыстаў займеннік я замест мы, як гэта прынята ў валадараць асоб. Папа адмовіўся ад цырымоніі каранацыі, правёўшы замест яе простую інтранізацыі. Ён не насіў папскую тиару і заўсёды імкнуўся падкрэсліць ролю, якая пазначана ў тытуле папы, Servus Servorum Dei (раб рабоў Божых).
1979 г.
• 24 студзеня – Папа Ян Павел II прыняў міністра замежных справаў СССР Андрэя Грамыка па яго просьбе, што стала беспрэцэдэнтным падзеяй, паколькі дыпламатычных адносін паміж СССР і Ватыканам у той час яшчэ не было, а ўсім было вядома стаўленне папы да камуністычнай ідэалогіі і відавочнае не дружалюбнасць савецкай улады да каталіцызму.
• 25 студзеня – пачалася пастырская паездка папы ў Мексіку – першае з 104 замежных падарожжаў пантыфіка.
• 4 сакавіка – выйшла першая папская энцыкліка Redemptor Hominis («Ісус Хрыстос, Адкупнік»).
• 6 сакавіка – Папа Ян Павел II склаў завяшчанне, якое ён увесь час перачытваў, і якое, за выключэннем некалькіх даданняў, засталося нязменным
• 2 чэрвеня – Вайтыла ўпершыню прыехаў у родную Польшчу ў якасці кіраўніка Рымска-каталіцкай царквы. Для палякаў, якія знаходзіліся пад уладай атэістычнага прасавецкай рэжыму, абранне іх суайчынніка Папай стала духоўным штуршком да барацьбы і з’яўленню руху «Салідарнасць». «Без яго камунізм б не скончыўся або, па крайняй меры, гэта адбылося б нашмат пазней і з большай крывёй», – так перадавала словы былога лідэра “Салідарнасці” Леха Валенсы брытанская газета Financial Times. За ўвесь час пантыфікату Ян Павел II восем разоў наведваў радзіму. Самым важным, магчыма, стаў візіт 1983 года, калі краіна яшчэ не акрыяла ад шоку, выкліканага увядзеннем ваеннага становішча ў снежні 1981 года. Камуністычныя ўлады асцерагаліся, што візіт папы будзе выкарыстаны апазіцыяй. Але Папа не даў падставы для абвінавачванняў ні тады, ні ў свой наступны візіт у 1987 годзе. З лідэрам апазіцыі Лехам Валенсай ён, напрыклад, сустрэўся выключна ў прыватным парадку. У савецкія часы польскае кіраўніцтва давала згоду на прыезд папы з абавязковым улікам рэакцыі СССР. Тагачасны кіраўнік Польшчы генерал Войцэх Ярузельскі, згаджаючыся на візіт папы, хацеў паказаць, што ён перш за ўсё паляк і патрыёт, а ўжо потым камуніст. Пазней Папа адыграў вялікую ролю ў тым, што ў канцы 1980-х змена ўлады ў Польшчы адбылася без адзінага стрэлу. У выніку яго дыялогу з генералам Войцэхам Ярузэльскім той мірна перадаў уладу Леху Валенсе, які атрымаў папскае благаславенне на правядзенне дэмакратычных рэформаў.
• 28 чэрвеня – адбылася першая кансісторыя пантыфікату, падчас якой Папа ўручыў чырвоныя кардынальскага капялюшыкі 14 новым «князям царквы”.
У 1980 годзе Ватыкан з дзяржаўным візітам наведала ангельская каралева Лізавета II (яна ж кіраўнік Англіканскай царквы). Гэта быў гістарычны візіт, улічваючы, што многія стагоддзі брытанскія манархі і рымскія пантыфікі былі непрымірымымі ворагамі. Лізавета II першай з брытанскіх манархаў наведала Ватыкан з дзяржаўным візітам і нават запрасіла папу ў Вялікабрытанію з пастырскім візітам да 4 млн брытанскіх каталікоў.

 

Замах
13 мая 1981 года праўленне Яна Паўла II ледзь было не абарвалася ў выніку замаху на рымскай плошчы св. Пятра. Пасля Ян Павел II прыйшоў да пераканання, што кулю адвяла ад яго рука самой Божай Маці.
Замах здзейсніў член турэцкай ультраправай групоўкі «Шэрыя ваўкі» Мехмет Алі Агджа. У Італію ён патрапіў пасля ўцёкаў з турэцкай турмы, дзе адбываў тэрмін за забойства і рабаванне банкаў. Агджа параніў Іаана Паўла II у жывот і руку, і быў схоплены.
У 1983 годзе Папа наведаў які знаходзіцца ў зняволенні Алі Агджа, прысуджанага да пажыццёвага зняволення. Яны пагаварылі пра што-то, застаўшыся ўдваіх, але тэма іх гутаркі да гэтага часу невядомая. Пасля гэтай сустрэчы Ян Павел II сказаў: “Тое, аб чым мы гаварылі, застанецца нашым сакрэтам. Я гаварыў з ім, як з братам, якога я дараваў, і які мае маё поўнае давер ».
Па адной з версій, шырока распаўсюджваліся ў той час, у падрыхтоўцы замаху на папу пры пасярэдніцтве балгарскіх спецслужбаў прымаў удзел КДБ. У 1984 годзе Алі Агджа даў паказанні, згодна з якім, да замаху былі датычныя балгарскія спецслужбы, пасля чаго абвінавачванні былі прад’яўленыя траім грамадзянам Балгарыі і траім грамадзянам Турцыі, у тым ліку балгарскаму грамадзяніну Сяргею Антонаву, якога лічылі каардынатарам замаху. Усе абвінавачаныя, акрамя Агджа, былі апраўданыя за адсутнасцю доказаў.
Па просьбе Яна Паўла II Агджа быў памілаваны італьянскімі ўладамі і перададзены ў рукі турэцкага правасуддзя.
У 2005 годзе Алі Агджа заявіў, што да замаху былі датычныя нейкія Ватыканскія кардыналы.
2 сакавіка 2006 былі апублікаваныя вытрымкі з дакладу камісіі італьянскага парламента, якая займалася расследаваннем абставінаў замаху на Яна Паўла II.
Кіраўнік адмысловай камісіі парламента Італіі сенатар Паола Гуцанти, член партыі «Наперад, Італія», паведаміў журналістам: «Камісія мяркуе, што, па-за сумневам, кіраўнікі СССР былі ініцыятарамі ліквідацыі Яна Паўла II». Даклад заснаваны на інфармацыі, апублікаванай былым начальнікам архіўнага аддзела КДБ СССР Васілём Митрохиным, уцекачам ў Вялікабрытанію ў 1992 годзе.
1980-я гады
У 1982 годзе адбылася сустрэча папы Яна Паўла II з Ясірам Арафатам.
• 11 сне 1983 Ян Павел II стаў першым пантыфікам, які наведаў лютэранскую царкву (у Рыме).
1986 г.
• 13 красавіка ўпершыню з апостальскіх часоў тата наведаў сінагогу (у Рыме) і вітаў юдэяў, якіх ён назваў «старэйшымі братамі».
• 27 кастрычніка ў італьянскім горадзе Асізі прайшоў Сусветны дзень малітвы за мір з удзелам прадстаўнікоў розных рэлігій з усяго свету.
01/12 красавік 1987 – паездка папы ў Чылі і сустрэча з Піначэтам.
1 Сьнежня 1989 года тата ўпершыню прыняў у Ватыкане савецкага лідэра – ім стаў Міхаіл Гарбачоў. Біёграф Яна Паўла II Джордж Ваагель ацаніў гэтую падзею так: “Візыт Гарбачова ў Ватыкан стаў актам капітуляцыі атэістычнага гуманізму як альтэрнатывы развіцця чалавецтва». Сустрэча стала пераломным момантам у дыпламатычных кантактах паміж СССР і Ватыканам і ў працэсе адраджэння каталіцкай царквы ў СССР. 15 Сакавіка 1990 г. паміж Ватыканам і СССР былі ўсталяваныя афіцыйныя адносіны, якія маюць дыпляматычны статус. Ужо ў красавіку 1991 года быў падпісаны афіцыйны дакумент аб аднаўленні структур каталіцкай царквы ў Расеі, Беларусі і Казахстане. А ў жніўні 1991 года па спецыяльным распараджэнні Міхаіла Гарбачова быў узняты жалезную заслону, і больш за 100 тысяч юнакоў і дзяўчат з СССР без віз, па ўнутраных савецкім пашпартах, адправіліся на сустрэчу з Папам рымскім у Польшчу.
1990-я гады
• 12 ліпеня 1992 года пантыфік аб’яўляе вернікам аб маючай адбыцца сваёй шпіталізацыі ў сувязі з неабходнасцю выдалення пухліны ў кішачніку.
• 30 сьнежня 1993 ўстаноўлены дыпламатычныя адносіны паміж Ватыканам і Ізраілем.
• 29 красавіка 1994 пантыфік паслізнуўся, выходзячы з душа, і зламаў шыйку сцягна. На думку незалежных экспертаў, з гэтага ж года ён пачаў пакутаваць хваробай Паркінсана.
• У траўні 1995 года, калі Яну Паўлу II споўнілася 75 гадоў, ён звярнуўся да свайго бліжэйшага дарадцы, кардыналу Ёзэфу Ратцынгеру, што ўзначальваў Кангрэгацыю дактрыны веры, з пытаннем аб тым, ці не павінен ён пакінуць свой пост, як прыпісвае кананічнае права Каталіцкай Царквы біскупам і кардыналы, якія дасягнулі гэтага ўзросту. У выніку праведзенага гісторыка-тэалагічнага даследавання быў зроблены вывад, што для Царквы пераважней састарэлы Папа, чым «Папа ў адстаўцы».
• 21 мая 1995 года Папа просіць прабачэньня за зло, зробленае каталікамі ў мінулым прадстаўнікам іншых канфесій.
• 19 лістапад 1996 пантыфік прымае ў Ватыкане лідэра Кубы Фідэля Кастра.
1997 г.
• 12 красавіка – Ян Павел II здзяйсняе паездку ў Сараева (Боснія і Герцагавіна), дзе кажа аб грамадзянскай вайне ў гэтай былой югаслаўскай рэспубліцы як аб трагедыі і выкліку для ўсёй Еўропы. На шляху папскага картэжу былі выяўленыя міны.
• 24 жнівень Папа прымае ўдзел у Сусветным каталіцкім дні моладзі ў Парыжы, на які сабралася больш за мільён юнакоў і дзяўчат.
• 27 Верасень пантыфік у якасці слухача прысутнічае на канцэрце рок-зорак у Балонні.
21 студзеня 1998 Папа пачынае пастырскую паездку на камуністычную Кубу. На сустрэчы з Фідэлем Кастра ў Палацы рэвалюцыі ў Гаване Папа асудзіў эканамічныя санкцыі супраць Кубы. Адначасова Папа перадаў Фідэлю Кастра спіс з 302 імёнаў кубінскіх палітвязняў. Кульмінацыяй гістарычнага візіту стала імша на плошчы Рэвалюцыі ў Гаване, дзе сабралася каля мільёна кубінцаў. Пасля гэтага візіту улады Кубы вызвалілі некалькіх вязьняў, дазволілі святкаваць Каляды, пагадзіліся дазволіць ўезд на востраў новым місіянерам, у цэлым стаўленне да царквы стала больш ліберальным.
1999 г.
• 11 сакавіка – у Рыме адбылася першая сустрэча Папы з прэзідэнтам Ісламскай Рэспублікі Іран Махамадам Хатамі. Гэты візіт дапамог Ірану выйсці з міжнароднай ізаляцыі.
• 7 траўня – пачалася папская паездка ў Румынію. Ян Павел II стаў першым Папам, які наведаў праваслаўную краіну.
• 13 чэрвеня – Папа наведаў Варшаву і падчас візіту правёў беатыфікацыю 108 блажэнных польскіх пакутнікаў – служыцеляў царквы, якія загінулі ў гады Другой сусветнай вайны.
• 8 лістапада – Папа наведаў Тбілісі (Грузія)
2000-я гады
Залатая медаль Кангрэса ЗША
2000 г.
• 12 сакавіка – пантыфік здзяйсняе абрад Mea Culpa – пакаянне за грахі сыноў царквы.
• 20 сакавіка – пачынаецца папскі візіт у Ізраіль, падчас якога ён моліцца ў Сцены плачу ў Ерусаліме.
• 13 траўня – рымскі першасвятар адкрывае «трэцюю таямніцу” Фацімскай Божай Маці, звязаную з прадказаннем замаху на яго жыццё ў 1981 годзе.
2001 г.
• 4 мая – у Афінах пантыфік просіць прабачэння за спусташэнне крыжакамі Канстанцінопаля ў 1204 годзе.
• 6 мая – у Дамаску Ян Павел II становіцца першым Папам, які наведаў мячэць.
Да апошніх сваіх дзён Папа стараўся падтрымаць паству ў постсавецкіх рэспубліках СССР.
• чэрвень – ужо будучы цяжка хворым, ён пабываў у Кіеве і Львове, дзе сабраў сотні тысяч паломнікаў.
• верасень – рушыў услед пастырскі візіт у Казахстан і Арменію, у траўні 2002 года – у Азербайджан.В Ерэване здзейсніў Набажэнства ля Вечнага агню Мемарыяла ахвяр генацыду армян у Асманскай імперыі. Ян Павел II – першы рымскі Папа, які прызнаў і асудзілі Генацыд армян.
• 12 верасня – пасля нападу тэрарыстаў на амерыканскія горада кіраўнік Рымска-каталіцкай царквы заклікае не дапусціць перавагі логікі нянавісці і гвалту.
5 лістапада 2003 пантыфік прымае ў Ватыкане Прэзідэнта Расіі Уладзіміра Пуціна.
2004 г.
• 29 чэрвеня – адбыўся афіцыйны візіт у Ватыкан Усяленскага Канстантынопальскага патрыярха Варфаламея Першага.
• 27 жніўня – Папа накіроўвае ў дар Рускай праваслаўнай царквы спіс іконы Казанскай Божай Маці, які захоўваўся ў яго асабістай капэле.
2005 г.
• 1 лютага – Ян Павал Другі быў спешна дастаўлены ў рымскую клініку «Джемелли» у сувязі з вострым ларинготрахеитом, ускладненым спазматычна з’явамі.
• 23 лютага – на прылаўках кніжных магазінаў Італіі з’явілася апошняя кніга, якая належыць пяру таты, – «Памяць і ідэнтычнасць».
• 24 лютага – адбылася паўторная шпіталізацыя пантыфіка, падчас якой яму была праведзена трахеотомия.
• 13 сакавіка – тата выпісаўся з лякарні і вярнуўся ў Ватыкан, аднак упершыню не змог прыняць непасрэднага ўдзелу ў набажэнствах Страснога тыдня.
• 27 сакавіка – пантыфік паспрабаваў звярнуцца да вернікаў пасля Пасхальнай месы з акна Апостальскага палаца, які выходзіць на плошчу Святога Пятра, але так і не змог вымавіць ні слова.
• 30 сакавіка – Ян Павел II у апошні раз з’явіўся на публіцы, але не змог павітаць вернікаў, якія сабраліся на плошчы Святога Пятра ў Ватыкане.
• 2 красавіка – Ян Павел II, які пакутаваў хваробай Паркінсана, артрытам і шэрагам іншых захворванняў, памёр ва ўзросце 84 гадоў у 21:37 па мясцовым часе (GMT +2). У яго апошнія гадзіны каля яго ватыканскай рэзідэнцыі сабраўся вялізны натоўп людзей, молившихся аб палягчэнні яго пакут. Па заключэнні ватыканскіх лекараў, Ян Павел II памёр «ад сэптычнага шоку і сардэчна-сасудзістай калапсу».
• 8 красавіка – адбылося пахаванне.
• 14 красавіка – у Ватыкане адбылася прэм’ера шматсерыйнага тэлефільма «Кароль. Чалавек, які стаў Папам Рымскім ». Прэм’ера плянавалася на пачатак красавіка, але была адкладзеная ў сувязі са смерцю пантыфіка.
• 17 красавіка – завяршыўся жалоба па нябожчыку таце і афіцыйна скончыўся адпушчаны яму зямной тэрмін праўлення. Па старажытным звычаі былі зламаныя і знішчаныя асабістая друк Яна Паўла II і пярсцёнак, так званы Pescatore («Пярсцёнак рыбака»), з выявай першага таты, апостала Пятра. Пячаткай Ян Павел II запэўніваў афіцыйныя лісты, адбіткам пярсцёнка – асабістую карэспандэнцыю.
• 18 красавіка – у першы дзень Папскай канклаве 2005 года італьянскі тэлевізійны канал «Canale 5» пачаў паказ шматсерыйнага тэлефільма «Кароль. Чалавек, які стаў Папам Рымскім».


Дзейнасць
Антыкамуніст і кансерватар.
З імем Яна Паўла II звязана цэлая эпоха – эпоха крушэння камунізму ў Еўропе, – і для многіх у свеце менавіта ён стаў яе сімвалам нараўне з Міхаілам Гарбачовым.
На сваім пасту Ян Павел II праявіў сябе нястомным барацьбітом як супраць камуністычных ідэй, так і супраць негатыўных бакоў сучаснай капіталістычнай сістэмы – палітычнага і сацыяльнага прыгнёту народных мас. Яго публічныя выступы ў падтрымку правоў і свабод чалавека зрабілі яго сімвалам барацьбы супраць аўтарытарызму ва ўсім свеце.
Будучы перакананым кансерватарам, тата рашуча адстойваў асновы веравучэння і сацыяльнай дактрыны каталіцкай царквы, якія дасталіся ў спадчыну ад мінулага. У прыватнасці, Ян Павел II рашуча асудзіў папулярную сярод часткі лацінаамерыканскіх каталікоў тэалогію вызвалення і адлучыў ад царквы сьвятара Эрнэста Карденаля, які ўвайшоў у склад сандинистского ўрада Нікарагуа.
Каталіцкая царква пры Яна Паўла II заняла непрымірымую пазіцыю ў дачыненні да абортаў і сродкаў кантрацэпцыі. У 1994 годзе Ватыкан сарваў прыняцце ААН прапанаванай ЗША рэзалюцыі па падтрымцы планавання сям’і. Ян Павел II выступаў рашуча супраць гомасэксуальных шлюбаў і эўтаназіі, супраць пасвячэння жанчын у сьвятары, а таксама падтрымліваў цэлібат.
Пры гэтым, захоўваючы асноўныя каноны веры, ён даказаў здольнасць каталіцкай царквы развівацца разам з цывілізацыяй, прызнаўшы дасягненні навукова-тэхнічнага прагрэсу і нават прызначыўшы заступнікам Інтэрнэту святога Ісідара Севільскага.

 

Пакаянне каталіцкай царквы
Іаана Паўла II у шэрагу яго папярэднікаў вылучаюць ўжо адны толькі пакаяння за памылкі, здзейсненыя некаторымі каталікамі ў ходзе гісторыі. Яшчэ падчас Другога Ватыканскага сабора ў 1962 годзе польскія біскупы разам з Караля Вайтылы апублікавалі ліст да нямецкім біскупам аб прымірэнні са словамі: «Мы даруем і просім прабачэньня”. А ўжо будучы Папай, Ян Павел II прынёс пакаянне ад асобы заходне-хрысьціянскай царквы за злачынствы часоў крыжовых паходаў і інквізіцыі.
У кастрычніку 1992 года Рымска-каталіцкая царква рэабілітавала Галілеа Галілея (праз 350 гадоў пасля смерці вучонага), а ў кастрычніку 1993 года – Мікалая Каперніка.
У жніўні 1997 года Ян Павел II прызнаў віну царквы ў масавым знішчэнні пратэстантаў ў Францыі ў час Варфаламееўскай ночы 24 жніўня 1572 года, а ў студзені 1998 года прыняў рашэнне адкрыць архівы Святой інквізіцыі.
12 сакавіка 2000 года ў ходзе традыцыйнай нядзельнай імшы ў саборы Святога Пятра Ян Павел II публічна пакаяўся ў грахах каталіцкай царквы. Ён прасіў прабачэння і прызнаў віну царквы за восем грахоў: перасьлед габрэяў, раскол царквы і рэлігійныя войны, крыжовыя паходы і апраўдваюць вайну тэалагічным вучэнне, пагарда да меншасцяў і бедным, апраўданьне рабства. Ніколі ў гісторыі чалавецтва ні адна рэлігія ці канфесія не прыносіла падобнага пакаяння.
Ян Павел II прызнаваў абвінавачванні ў адрас каталіцкай царквы – у прыватнасці, у маўчанні падчас падзей Другой сусветнай вайны і Халакоста, калі каталіцкія сьвятары і біскупы абмежаваліся выратаваннем габрэяў і іншых пераследуюцца нацыстамі людзей (гл. гісторыю рабіна Золли і мн. Інш.)


Міратворац
Актыўна выступаючы супраць любых войнаў, у 1982 годзе падчас крызісу вакол Фальклендзкіх выспаў ён наведаў і Вялікабрытанію, і Аргентыну, заклікаўшы краіны да міру. У 1991 годзе Папа асудзіў вайну ў Персідскім заліве. Калі ў 2003 годзе годзе ў Іраку зноў пачалася вайна, Ян Павел II адправіў аднаго з кардыналаў з місіяй свету ў Багдад, а яшчэ аднаго благаславіў на гутарку з Прэзідэнтам ЗША Джорджам Бушам, падчас якой папскі легат перадаў амерыканскаму прэзідэнту рэзка адмоўнае стаўленне Ватыкана да амерыкана -брытанскаму ўварвання ў Ірак.


Міжканфесійныя адносіны
У міжканфесійных адносінах Ян Павел II таксама моцна адрозніваўся ад сваіх папярэднікаў. Ён стаў першым Папам, які пайшоў на кантакты з іншымі канфесіямі.
У 1982 годзе, упершыню за 450 гадоў з моманту аддзялення англіканскай царквы ад рымска-каталіцкай, тата рымскі сустрэўся з арцыбіскупам Кентэрберыйскі і здзейсніў сумеснае набажэнства.
У жніўні 1985 года па запрашэнні караля Хасана II Папа выступіў у Марока перад пятидесятитысячной аўдыторыяй маладых мусульман. Ён казаў аб неразуменні і варожасці, якія існавалі раней у адносінах хрысціян і мусульман, і заклікаў да ўсталявання “міру і адзінства паміж людзьмі і народамі, складнікамі на Зямлі адзінае супольнасць».
У красавіку 1986 года Папа ўпершыню ў гісторыі каталіцкай царквы пераступіў парог сінагогі, дзе, седзячы побач з вярхоўным рабінам Рыма, вымавіў фразу, якая стала адным з найбольш цытуемых яго выказванняў: «Вы – нашы любасныя браты і, можна сказаць, нашы старэйшыя браты». Праз шмат гадоў, у 2000 годзе, Папа наведаў Ерусалім і дакрануўся да Сцены плачу, святыні юдаізму, а таксама пабываў у мемарыяле Яд ва-Шем.
У кастрычніку 1986 года ў Асізі адбылася першая міжрэлігійны сустрэча, калі на запрашэнне пантыфіка абмеркаваць праблемы міжканфесійных адносін адгукнуліся 47 дэлегацый ад розных хрысціянскіх канфесій, а таксама прадстаўнікі 13 іншых рэлігій.
4 мая 2001 года Ян Павел II наведаў Грэцыю. Гэта быў першы візіт кіраўніка рымска-каталіцкай царквы ў Грэцыю з 1054 года, калі адбыўся раскол хрысціянскай царквы на каталіцкую і праваслаўную.
6 мая 2001 года Ян Павел II здзейсніў малітву аб свеце ў Дамаску і ўвайшоў у мячэць Омейядов.


Апостальскія візіты
Краіны, якія наведаў Папа Ян Павел II
Ян Павел II здзейсніў больш за 100 замежных паездак, наведаўшы каля 130 краін. Часцей за ўсё ён наведваў Польшчу, ЗША і Францыю (па шэсць разоў), а таксама Іспанію і Мексіку (па пяць разоў). Гэтыя паездкі былі закліканы садзейнічаць умацаванню пазіцый каталіцызму па ўсім свеце і ўсталяванню сувязяў католікаў з іншымі рэлігіямі (у першую чаргу, ісламам і юдаізмам). Дзе б ён ні быў, ён заўсёды выступаў у абарону правоў чалавека і супраць гвалту і дыктатарскіх рэжымаў.
У цэлым за час пантыфікату Папа праехаў больш 1.167.000 км.
Няздзейсненай марай Яна Паўла II засталася паездка ў Расею. У гады, якія папярэднічалі падзення камунізму, яго паездка ў СССР была, зразумела, немагчымая. Пасля ж падзення жалезнай заслоны наведванне Расеі стала палітычна магчымым, але супраць прыезду Папы выступіла Беларуская праваслаўная царква. Маскоўскі патрыярхат абвінаваціў Рымска-Каталіцкую Царкву ў экспансіі на спрадвечную тэрыторыю праваслаўнай царквы, а патрыярх Маскоўскі і ўсяе Русі Аляксій II заявіў, што, пакуль каталікі не адмовяцца ад празелітызму – спроб звароту праваслаўных у каталіцтва, візіт кіраўніка іх царквы ў Расею немагчымы. Візіту папы ў Расію спрабавалі садзейнічаць многія палітычныя лідэры, уключаючы Уладзіміра Пуціна, але Маскоўская Патрыярхія засталася непахіснай. У лютым 2001 года прэм’ер-міністр Міхаіл Касьянаў, спрабуючы абыйсці незадаволенасць Маскоўскага Патрыярхату, прапаноўваў Папы рымскага наведаць Расійскую Федэрацыю ў якасці кіраўніка Ватыкана.
На думку арцыбіскупа Тадэвуша Кандрусевіча, у 2002-2007 гг. мітрапаліта архідыяцэзіі Божай Маці, адным з галоўных дасягненняў за час пантыфікату Яна Паўла II стала аднаўленне ў Расіі адміністрацыйных структур Рымска-каталіцкай царквы ў лютым 2002 года. Менавіта гэтыя пераўтварэнні, аднак, абвастрылі і без таго складаныя ўзаемаадносіны паміж Ватыканам і Маскоўскім патрыярхатам.

Напісаць каментар

Адправіць каментар


пять − два =

Апошнія артыкулы